Εδώ και 5-6 μήνες , έχω αρχίσει την προσπάθεια για την εφαρμογή του ehealth project στην ΝΑ Ευρώπη , προσπάθεια που συνίσταται στην εφαρμογή της διαθέσιμης γνώσης με σκοπό την βελτίωση της υγείας των πολιτών .
Τι είναι το ehealth project ;
Είναι η χρήση αξιόπιστων πληροφοριών , το σωστό χρόνο , στο σωστό μέρος , μέσω της τεχνολογίας των επικοινωνιών και της τεχνολογίας της πληροφορικής της υγείας , με σκοπό την βελτίωση της λειτουργίας των υγειονομικών συστημάτων και την ποιοτική αναβάθμιση της υγείας των πολιτών
Με την δημιουργία ενός ενιαίου ηλεκτρονικού δικτύου παροχής υπηρεσιών και πληροφόρησης μεταξύ των Υγειονομικών Μονάδων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα
Η σύνδεση όλων των τύπων υγειονομικών μονάδων (Νοσοκομεία, Κλινικές ,Ιατρείων κ.λ.π) μέσω της τεχνολογίας των επικοινωνιών και η αρχειοθέτηση όλων των δεδομένων που αφορούν τον Ιατρικό φάκελο του ασθενή , την λειτουργία των υγειονομικών μονάδων, των προγραμμάτων προληπτικής ιατρικής , της δημόσιας υγείας , των νοσολογικών βάσεων δεδομένων , των επιδημιολογικών βάσεων δεδομένων.
Αποτέλεσμα όλων των πιο πάνω και περισσοτέρων ακόμα είναι ότι το Ιατρικό προσωπικό και εν γένει οι επαγγελματίες υγείας , των υγειονομικών μονάδων να διαθέτουν τα κατάλληλα δεδομένα και εργαλεία για να παρέχουν καλύτερη ποιότητα υγειονομικών υπηρεσιών.
Η πολιτεία να διαθέτει τα κατάλληλα δεδομένα για την παραγωγή και εφαρμογή πολιτικών υγείας αφενός και αφετέρου να μειώνει το κόστος των παρεχομένων υπηρεσιών με ταυτόχρονη και συνεχή ποιοτική αναβάθμιση τους.
Οι πολίτες θα έχουν την δυνατότητα να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές υπηρεσίες υγείας αφενός και αφετέρου να πληροφορούνται για την υγείας τους , για την ασθένεια τους , για τις εξελίξεις στην τεχνολογία της υγείας , την βιοτεχνολογίας.
Πληροφορημένοι πολίτες ασκούν το δικαίωμα για την υγεία τους δηλαδή για την ίδια την ζωή τους
Οι επαγγελματίες υγείας θα έχουν την δυνατότητα ,εκτός των άλλων , και τα δεδομένα της προώθησης της έρευνας και της συνεχούς εκπαίδευσης τους
Οι διοικητές των μονάδων υγείας θα έχουν τα κατάλληλα εργαλεία και δεδομένα να διαχειρίζονται την καλή λειτουργία των υγειονομικών μονάδων τους ικανοποιώντας έγκαιρα τις ανάγκες λειτουργίας τους ,εντός ορισμένου προϋπολογισμού
Όλοι οι εμπλεκόμενοι στην υγεία θα έχουν την δυνατότητα να χρησιμοποιούν υπηρεσίες και να πληροφορούνται σε θέματα υγείας που τους αφορούν.
Η εφαρμογή της διαθέσιμης γνώσης θα μας επιτρέψει, την βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών της χώρας , κάνοντας την λιγότερη τεταμένη και περισσότερο υγιεινή.
Υπάρχουν αρκετοί σύνδεσμοι στην Κύπρο που σκοπό έχουν την προώθηση της υγείας των ασθενών , την διαχείριση των προβλημάτων που προέρχονται από την ασθένεια τους .
Επίσης προσπαθούν να ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο διατάξεις νόμου μέσω των οποίων επιλύουν πολλά προβλήματα τους όπως επαγγελματική αποκατάσταση , εκπαίδευση , ψυχολογική στήριξη κ.λ.π.
Στην Κύπρο δύο ασθένειες επικρατούν
Α. Καρδιολογικές
Β. Καρκίνος κάθε τύπου
Στην κατηγορία καρδιολογικές κυριαρχούν οι συγγενείς καρδιοπάθειες εκ γενετής
-"Θα καθίσουμε να πιούμε κάτι δροσιστικό πριν πάρουμε τον δρόμο της επιστροφής" ρώτησε κάποιος από την παρέα μας και όλοι συμφωνήσαμε
Καθίσαμε στο καφενείο του χωριού , γύρω από ένα τραπέζι και παραγγείλαμε αναψυκτικά και δροσερό νερό
Αφού ξαποστάσαμε και δροσιστήκαμε , πιάσαμε την συζήτηση για τα πολιτικά , οι συναντήσεις Χριστόφια-Ταλάτ ήταν στην ημερησία διάταξη της συζήτηση μας και αφού τα εξαντλήσαμε όλα τα θέματα και επικράτησε ολιγόλεπτη σιωπή ακούστηκε ο Νίκος να λέει
-“Ωραία ξεκουραστήκαμε, δροσιστήκαμε και ωραία συζητήσαμε τώρα τι κάνουμε ?”
-“ Τι πάει να πει τι κάνουμε τώρα “ ακούστηκε η φωνή της Κατερίνας και συνέχισε “ Θα πάμε στην Παναγία των παιδιών”.
Αρχίσαμε όλοι να ρωτάμε για την Παναγία των παιδιών αλλά η Κατερίνα μας είπε ότι θα μας τα εξηγήσει επί τόπου
Σηκωθήκαμε και πήραμε τον δρόμο της επιστροφής και όπως πηγαίναμε χαζεύοντας έξω από τα παράθυρα του αυτοκινήτου το ξερό τοπίο ακούστηκε η φωνή της Κατερίνας “ Από εδώ δεξιά στρίψε Κώστα , στον χωματόδρομο , ευθεία “.
Πήραμε ευθεία τον χωματόδρομο όπως είπε η «οδηγός» μας και δεν πέρασε πολλή χρόνος και φάνηκε η εκκλησιά της Παναγίας των παιδιών.
Μια εκκλησιά στην μέση ενός ξερού και έρημου τοπίου , έχοντας ένα δέντρο στο προαύλιο της , και ίσως το μοναδικό δέντρο στην γύρω περιοχή.
Από την εκκλησία στο βάθος του τοπίου υπήρχε ένα στρατόπεδο.
Στο προαύλιο της εκκλησίας υπήρχε εκτός του δέντρου , και μία βρύση που έφερνε δροσερό νερό , για να δροσίζονται οι ταξιδιώτες.
-“Ο θρύλος λέει “ , ακούστηκε η φωνή της Κατερίνας , “ ότι πριν πολλά χρόνια σε αυτή την θέση που βρίσκεται η εκκλησία , υπήρχε μια σπηλιά , μέσα στην οποία είχαν καταφύγει μερικά παιδιά από το διπλανό χωριό γιατί είχαν χαθεί.
Οι γονείς και οι χωριανοί ψάχνανε να τα βρουν αλλά δεν μπορούσαν να τα εντοπίσουν.
Περάσανε ημέρες και μήνες αλλά τα παιδιά άφαντα και αρχίσανε να πιστεύουν ότι εάν δεν τα έχουν φάει τα άγρια ζώα τότε θα έχουν πεθάνει από την πείνα.
Μετά από πολλούς μήνες τα βρήκανε σώα και αβλαβή και τα ρωτήσανε πως σωθήκανε , που τρώγανε , που βρίσκανε νερό να πιούνε και αυτά τους απαντήσανε ότι κάθε βράδυ έρχονταν μια Κυρία και τους έφερνε φαγητό και νερό.
Οι χωρικοί κατάλαβαν ότι ήταν η Παναγία και κτίσανε στο ίδιο σημείο την εκκλησία της Παναγίας των παιδιών αυτή που υπάρχει μέχρι σήμερα.
Έρχονται εδώ οι μητέρες που τα παιδιά τους έχουν πρόβλημα υγείας και γράφουν παράκληση στην Παναγία να θεραπεύσει τα παιδία τους.
Και έξω στο προαύλιο της εκκλησίας ,πάνω στο δέντρο δένουν κάποιο ρούχο των παιδίων τους σαν τάμα στην Παναγία.
Ελάτε μέσα στην εκκλησία να την δούμε”
Είχαμε συγκεντρωθεί στην διήγηση της Κατερίνας και μηχανικά ακολουθήσαμε την φωνή της και μπήκαμε μέσα στην εκκλησία
Μικρή εκκλησία αλλά εκείνο που τράβηξε την προσοχή ήταν κείμενα γραμμένα από διάφορες μανάδες , που εξιστορούσαν την προσωπική τους ιστορία/δράμα για τα παιδία τους έχουν πρόβλημα υγείας και εναποθέτουν τις ελπίδες τους στην Παναγία.
Ένιωσα άσχημα ,άβολα ,αδέξια , στενόχωρα που τόσες μανάδες έχουν τόσα προβλήματα υγείας για τα παιδιά τους (καρδιολογικά ,καρκίνου κ.α) και από την άλλη η τεχνολογία έχει προχωρήσει τόσο , έχει κάνει άλματα , σώζει ζωές , αυξάνει το όριο ηλικίας και δεν είναι διαθέσιμη σε όλους αλλά μόνο για μερικούς.
Με αυτές τις σκέψεις μελαγχολικά μπήκα στο αυτοκίνητο και ακολούθησα τους άλλους στην επιστροφή μας στην Λευκωσία
Μία Κυριακή του Σεπτεμβρίου μου προτείνατε να πάμε στον Άγιο Κυπριανό και στην Παναγία των Παιδιών. Δεν είχα αντίρρηση και δέχθηκα με μεγάλη ευχαρίστηση να επισκεφθούμε τις δύο εκκλησίες.
Από την καταγωγή των γονιών μου η εκκλησία είχε δομικό χαρακτήρα στην οικογενειακή μας ζωή μας .
Μετά από αρκετή οδήγηση και αφού περάσαμε από ένα τοπίο τελείως ξερό χωρίς καθόλου πράσινο , χώμα στεγνό , εγκαταλελειμμένα στρατιωτικά φυλάκια , και που και που κανένα δένδρο μοναχό του.
Η ζέστη πάρα τον φθινοπωρινό μήνα που βρισκόμαστε , ήταν πολλή και το αιρκοντίσιον του αυτοκινήτου δούλευε συνεχώς.
Μετά από αρκετές ώρες φθάσαμε στον Άγιο Κυπριανό , παρκάραμε το αυτοκίνητο μας έξω από το καφενείο του χωριού.
-"Για την εκκλησία "ρωτάω τούς χωριανούς που βρισκότανε στο καφενείο
-"Ευθεία τον δρόμο και θα το βρείτε " μου απάντησε ένας γέροντας και συμπλήρωσε " με την ευλογία του"
Τον κοίταξα και προσπάθησα να τον αποτυπώσω στην μνήμη μου ,κοντός , γερμένος μπροστά στηριζόμενος στην μαγκούρα του , καθισμένος στην καρέκλα του κοντά στο τραπεζάκι του με ένα καφέ για παρέα
-"Ευθεία, ευθεία και θα τον βρείτε" επανέλαβε
-"Ευχαριστώ γέροντα " του απαντώ και πήραμε τον δρόμο για την εκκλησία
Δεν απείχε πολλή μακριά και φθάσαμε σε μία εκκλησία μικρή με προαύλιο χώρο στον οποίο βρισκότανε αρκετός κόσμος , ο οποίος περίμενε τον ιερέα να τους διαβάσει τις παρακλήσεις τους στον Άγιο Κυπριανό και να πάρουν μύρο.
Η παρέα ζήτησε να διαβάσει ο ιερέας παράκληση για τους παρόντες αλλά και για τους απόντες ως επίσης και για τα αγαπημένα τους πρόσωπα.
Τότε πρόσεξα καλυτέρα τον ιερέα ήταν ψηλός , ξερακιανός , με καλή φωνή και έψαλε καλά, και έγερνε λίγο μπροστά .
Τελειώνοντας την παράκληση τον πλησιάζω και του συστήνομαι και του αναφέρω τον λόγο της επίσκεψης μου στην Κύπρο.
Έδειξε ενδιαφέρον και ρώτησε πολλά πράγματα για το πώς θα βελτιωθεί η υγεία των πολιτών με την βοήθεια της τεχνολογίας , και του άρεσε που του είπα ότι η τεχνολογία είναι μέσον και όχι αυτοσκοπός.
Καθώς μιλούσαμε παρατήρησα ότι το χέρι του έτρεμε και αυτό το έκανε να νιώθει άβολα.
Το ρώτησα εάν πήγε σε νοσοκομείο να τον δούνε οι γιατροί και μου απάντησε ότι πήγε και δεν του δώσανε την απαραίτητη σημασία , ίσως επειδή ήταν ιερέας.
Αυτό το τελευταίο δεν ήχησε καλά στα αυτιά μου αλλά δεν επέμεινα να τον ρωτήσω το γιατί και του πρότεινα την άλλη φορά που θα κατέβω να μου δώσει τα στοιχεία των εξετάσεων του και ότι άλλο στοιχείο έχει για να τα δώσω να τα δουν γιατροί στην Αθήνα και εάν χρειαστεί θα ανεβεί επάνω.
Του άφησα την κάρτα μου και δώσαμε ραντεβού στο τέλος Οκτωβρίου.
Για να με ευχαριστήσει μου δώρισε μια εικόνα του Άγιου Κυπριανού και τον ευχαρίστησα παρά πολλή και του είπα ότι με τιμά το δώρο του
Χαιρετηθήκαμε και πήραμε τον δρόμο για το αυτοκίνητο , σκεφτόμουν ότι τέτοιοι ιερείς κρατάνε την πίστη ζεστή στους ανθρώπους και τους προσελκύουν κοντά στην εκκλησία .
Σε μία εκκλησία, αποκομμένος από την πρωτεύουσα της χώρας , υπηρετώντας την πίστη του , βοηθώντας τους χωριανούς και προβάλλοντας τον Άγιο Κυπριανό
-"Θα καθίσουμε να πιούμε κάτι δροσιστικό πριν πάρουμε τον δρόμο της επιστροφής" ρώτησε κάποιος από την παρέα μας και όλοι συμφωνήσαμε
Επιστρέψαμε από τις καλοκαιρινές διακοπές .
Οι οποίες μας δίνουν την ευκαιρία εκτός των άλλων , να έρθουμε σε επαφή με τον κόσμο που ζει στην υπόλοιπη Ελλάδα , εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
Εκεί λοιπόν συναντάς την άλλη Ελλάδα η οποία
(Αφιερωμένο στους Υπουργούς Τουριστικής Ανάπτυξης , Ανάπτυξης , Μεταφορών και επικοινωνιών , Υγείας , στον Περιφερειάρχη , στον Νομάρχη και στους δημάρχους )
Οραματιζόμενοι την φύση και τον στόχο της υγείας στον 21ο αιώνα, είναι δυνατόν να την προσεγγίσουμε ως προέκταση των τάσεων που επικράτησαν στο πρόσφατο παρελθόν.
Οι διαγνώσεις ήταν βασισμένες σε μεγάλο βαθμό, σε υποκείμενες διαπιστώσεις ή και εντυπώσεις με πολύ λίγη βοήθεια από κάποια απλά ιατρικά όργανα.
Η ιατρική θεραπεία γενικά ήταν η ανακούφιση συμπτωμάτων και πολύ λίγο η αποκατάσταση και η πλήρη θεραπεία της νόσου (εξαίρεση μεγάλη αποτελεί η θεραπεία μέσω χειρουργικών επεμβάσεων).
Η ανάπτυξη της Βιοϊατρικής έρευνας προήλθε από κάποια συγκεκριμένα επιτεύγματα κατά την διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου πολέμου. Κατά την διάρκεια αυτών των χρόνων η έρευνα χρηματοδοτήθηκε καλά και οργανώθηκε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποδώσει εκπληκτικά επιτεύγματα όπως π.χ. radar, το jet aircraft, την ατομική βόμβα, την πενικιλίνη κλπ.
Η περίοδος μετά τον πόλεμο χαρακτηρίζεται από την έναρξη «του πολέμου κατά των ασθενειών» και ιδιαίτερα κατά του καρκίνου, των καρδιοπαθειών κ.λ.π.
Η αμερικάνικη Βουλή, τότε δημιούργησε το ινστιτούτο της υγείας (National Institute of Health) με άμεσο στόχο την αντιμετώπιση των ασθενειών.
Το Ν.Ι.Η. με την υποστήριξη του Κογκρέσου αύξησε τον προϋπολογισμό του από 52Μ$ σε 430Μ$ (1950) σε 2,5ΒΜ$ (196) και πέρασε όλους τους προϋπολογισμούς που απαίτησε.
Εκείνα τα χρόνια πολλοί επιστήμονες παραδέχονταν, ότι το επίπεδο της Βιοϊατρικής γνώσης δεν ήταν αρκετά υψηλό για την αντιμετώπιση διαφόρων ασθενειών.
Γι’ αυτό το λόγο χρηματοδοτήθηκαν ακαδημαϊκά εργαστήρια που εισήγαγαν την βασική έρευνα, με αποτέλεσμα την έγκυρη και έγκαιρη αλλαγή των πρωτόγονων Βιοϊατρικών ερευνητικών προσπαθειών σε εθνική έρευνα.
Βιοιατρική μεταμόρφωση
Τις προηγούμενες δεκαετίες η Ιατρική και η Βιολογία πραγματοποίησαν την «επανάσταση» τους μέσω της ερευνητικής καινοτομίας και των καινούργιων εργαλείων για την κλινική εφαρμογή.
Πολύπλοκες συσκευές δημιουργήθηκαν με σκοπό την παροχή αντικειμενικών και ποσοτικών πληροφοριών που αφορούσαν την δομή, την λειτουργία, την χημική σύνθεση και τα φυσικά χαρακτηριστικά, που αφορούσαν παράγοντες των ανθρώπινων οργάνων και τις ασθένειες.
Με την χρήση εξειδικευμένων εργαλείων δημιουργήθηκαν δεδομένα μέσω ακαδημαϊκών εργαστηρίων όπου έγινε και η εφαρμογή τους.
Πολλές συσκευές υιοθετήθηκαν για την παραγωγή διαγνωστικών δεδομένων στην εφαρμογή της κλινικής έρευνας. Οι ιατρικές εκδόσεις αυξήθηκαν και ιδιαίτερα αυξήθηκαν οι πληροφορίες μέσω του διαδικτύου.
Οι πληροφορίες για την έρευνα εμπλουτίστηκαν και άρχισαν να τις χρησιμοποιούν οι φαρμακευτικές βιομηχανίες για να παρέχουν μεγάλη συλλογή φαρμάκων, διαφορετικών συμπληρωμάτων, ορμονών και θεραπευτικών τεχνολογιών.
Οι νέες μέθοδοι και τα υποστηρικτικά συστήματα ζωής αλλάζουν την μορφή της Επείγουσας Ιατρικής και ιδιαίτερα την εξειδικευμένη ομαδική εργασία.
Η δυναμική σκέψη που διαπερνά την ιατρική είναι «Όταν βλέπεις κάτι με τα ίδια σου τα μάτια το πιστεύεις».
Η μη υπαρκτή δυνατότητα των επαγγελματιών υγείας να παρατηρήσουν ή και να εξετάσουν παράγοντες, όργανα, λειτουργίες κλπ του ανθρώπινου σώματος οδήγησε την Βιομηχανία στην μελέτη, σχεδιασμό και την ανάπτυξη διαφόρων οπτικών οργάνων (πχ μικροσκόπια, οφθαλμοσκόπια, γαστροσκόπια, αξονικός τομογράφος κλπ) για την ανάπτυξη της έρευνας στο ανθρώπινο σώμα.
Η διαφοροποίηση των σύγχρονων μεθόδων οπτικοποίησης προκάλεσαν την φαντασία.
Το δίλημμα της διάγνωσης
Η προσέγγιση την Μηχανικής επιστήμης στην Βιολογία και την Ιατρική έχει σαν αποτέλεσμα την απόκτηση θεμελιωδών πληροφοριών και κλινικών δεδομένων. Αυτές οι προσπάθειες αποζημίωσαν τους επαγγελματίες με αρκετές πολύπλοκες τεχνολογίες σχεδιασμένες με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι δυνατή η αναγνώριση και η βαθμολόγηση σε εκτενή και ακριβή λεπτομέρεια, ένα μεγάλο αριθμό συνθηκών για τις οποίες η θεραπεία είναι είτε μη διαθέσιμη είτε ανεπαρκής. Η τάση ανάπτυξης διαγνωστικών ικανοτήτων πάνω στην αποτελεσματική θεραπεία και στην Κλινική Ιατρική θα επικρατήσει στον 21ο αιώνα σύμφωνα και με την συνεχή κατανομή της έρευνας και ανάπτυξης, μεταξύ των ερευνητικών Ιδρυμάτων. Για να αποκτήσουμε κάποια ένδειξη της κατανομής της έρευνας ας πάρουμε την μέση κατηγοριοποίηση των ερευνητικών θεμάτων σε διάφορα συνέδρια η οποία είναι:
α) Ανάπτυξη διαγνωστικών τεχνικών
β) Ανάπτυξη μεθόδων μηχανικής επανένταξης
γ) Ανάπτυξη θεραπευτικών τεχνολογιών με έμφαση στην αξιοποίηση της εικόνας
Με την ανάπτυξη της βίο-ιατρικής τεχνολογίας εκτός από τις πολλαπλές ωφέλειες που είχε η Ιατρική επιστήμη , δημιούργησε μεγάλο όγκο δεδομένων, δεδομένα διαφορετικών τύπων (εικόνα ,σήμα ,κείμενο ,χαρακτήρες ,αριθμοί) .
Η ανάγκη που δημιουργήθηκε και μέχρι σήμερα υπάρχει είναι η διαχείριση του μεγάλου όγκου δεδομένων , η οργανωμένη αποθήκευση τους σε βάσεις δεδομένων, η αξιοποίηση των δεδομένων αυτών(χάρτης υγείας , δείκτες απόδοσης , νοσολογικές βάσεις δεδομένων , επιδημιολογικές βάσεις δεδομένων , δημόσιας υγείας βάσεις δεδομένων κ.λ.π), η ανάλυση δεδομένων και η παραγωγή γνώσης.
Πρωταρχικό καθήκον των κυβερνήσεων και των μετόχων ιδιωτικών νοσηλευτικών ιδρυμάτων είναι να δημιουργήσουν και να παρέχουν στους γιατρούς και στους επαγγελματίες υγείας τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να είναι δυνατή η έρευνα και θεραπεία των ασθενειών με ταυτόχρονη μείωση του κόστους .
Για να γίνει αυτό θα πρέπει να υιοθετηθεί στρατηγικά η εφαρμογή της πληροφορικής της υγείας στις υγειονομικές μονάδες του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και όχι η αποσπασματική και όχι ολοκληρωμένη εφαρμογή της και ιδιαίτερα από άτομα τα οποία δεν έχουν τις απαραίτητες γνώσεις και προϋποθέσεις.
Η εφαρμογή της θα ήταν μια δεύτερη επανάσταση μετά την επανάσταση της βίο-ιατρικής τεχνολογίας και θα παρείχε πολλαπλές και πολλή επίπεδες ωφέλειες στην παροχή υγειονομικών υπηρεσιών εξυπηρετώντας την πιο πάνω περιγραφόμενη διαχρονική ανάγκη και ιδιαίτερα την δυνατότητα-εργαλείο προς τους γιατρούς και τους υπόλοιπους επαγγελματίες υγείας την διάγνωση από την πληροφορία μέσω των ιατρικών βάσεων δεδομένων.
Ο γιατρός αποτελεί και θα αποτελεί για τους επόμενους αιώνες βασικό και καθοριστικό παράγοντα για την διάγνωση και θεραπεία των ασθενειών , ανεξάρτητα την πρόοδο και εξέλιξη της τεχνολογίας και των επιστημών.
Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι όχι την αντικατάσταση των γιατρών και των υπόλοιπων επαγγελματιών υγείας με «έμπειρα συστήματα που θα τους αντικαθιστούν επάξια » , αλλά εργαλεία κατάλληλα που τους βοηθούν στην καθημερινή αντιμετώπιση περιστατικών , στην προώθηση της μελέτης και της έρευνας και στην συνεχή τους εκπαίδευση.
Όλα αυτά και πολλά αλλά ακόμα θα έχουν σαν αποτέλεσμα την προάσπιση , βελτίωση και αποκατάσταση της υγείας μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού της χώρας μας και όχι μόνο , αλλά και κρατών.
Και μία ζωή να σωθεί αξίζει να διαθέσουμε τα πάντα για να το πετύχουμε και να μην λειτουργούν κυβερνήσεις και ιδιοκτήτες νοσηλευτικών μονάδων με παλιά μοντέλα απλά να ανταποκριθούν στις προτάσεις για την αλλαγή μοντέλου στην υγεία .
“All revolutions begin in the mind long before they are manifested in the streets.”
- John Adams
Οι κοινές εργασίες στο μηχανισμό υποστήριξης μας επιτρέπει να δημιουργηθεί ένας πυρήνας εργασιών και δεδομένων που αφορούν στο σύνολο των μονάδων υγείας, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο διαχειριστικός φόρτος εργασίας και να δίνεται μεγαλύτερο βάρος σε ουσιαστικές εργασίες εφαρμογής της στρατηγικής και των στόχων της παρέμβασης π.χ. η ανίχνευση των ιδιαίτερων αναγκών μίας μονάδας υγείας ή του προσωπικού της ή των ασθενών που περιθάλπει. Ο πυρήνας εργασιών και δεδομένων θα είναι συμβατός με την κωδικοποίηση του Υπουργείου Υγείας ή άλλων οργανισμών, ώστε να είναι δυνατή η ανταλλαγή στοιχείων με άλλους οργανισμούς
Στόχοι του έργου
Η βελτίωση της λειτουργίας μέσω της ορθολογικοποίησης των υπαρχόντων δομών αποτελεί το πρώτο βήμα και πολύ σημαντικό βήμα κάθε προσπάθειας μεταρρύθμισης και διοίκησης ιδιωτικών ή δημόσιων οργανισμών. Η ορθολογικοποίηση σημαίνει κατανόηση της λειτουργίας του οργανισμού όχι μόνο σε ιερχικό επίπεδο αλλά κυρίως σε διατμηματικό επίπεδο. Η υγεία είναι ο κατ’ εξοχήν κλάδος πολυδιάστατης και διατμηματικής συνεργασίας π.χ. ο ασθενής της Κλινικής Α παραπέμπεται για εξετάσεις στο Ακτινολογικό Τμήμα και στο Μικροβιολογικό Τμήμα ενώ ζητείται και η γνώμη ενός ειδικού νευρολόγου και λοιμωξιολόγου. Βλέπουμε δηλαδή ότι ο ασθενής τελικά έρχεται σε επαφή με μία δυναμική ομάδα επιστημόνων και προσωπικού. Αυτή η δυναμική ομάδα είναι υπεύθυνη για την ικανοποίηση των αναγκών του ασθενή ή του συγγενή – συνοδού. Η ορθολογικοποίηση λοιπόν είναι ρύθμιση της απόδοσης ώστε να επιτυγχάνονται τα επιθυμητά επίπεδα ικανοποίησης των αναγκών των ασθενών ή των συγγενών τους.
Αρχικά θα πρέπει να γίνει η περιγραφή της δομής, των διαδικασιών, των αρμοδιοτήτων, του ανθρώπινου κεφάλαιου, τους διαθέσιμους πόρους και το περιβάλλον παροχής των υπηρεσιών υγείας. Αποτέλεσμα της περιγραφής αυτής θα είναι η δημιουργία ενός δικτύου δυναμικών ομάδων με σκοπό την συνολική κατανόηση της λειτουργίας της μονάδας υγείας. Η εργασία αυτή θα αποτελέσει υπόστρωμα για τις υπόλοιπες μονάδες υγείας. Δηλαδή δεν θα χρειάζεται να επαναλαμβάνουμε για την κάθε μονάδα υγείας την ίδια διαδικασία αλλά απλά θα προσαρμόζουμε τα στοιχεία που έχουμε συλλέξει στην επόμενη μονάδα υγείας, προσθέτοντας μόνο ότι νέο και διαφορετικό έχει η μονάδα υγείας. Η εξοικονόμηση χρόνου από την ολιστική και βάσει σχεδιασμού εργασία θα είναι πολύ μεγάλη σε σχέση με την ανά μονάδα υγείας θεώρηση. Ο λόγος για την επιλογή της ολιστικής μεθοδολογίας είναι γιατί το σύστημα υγείας είναι ΈΝΑ άρα ότι αφορά σ’ αυτό θα πρέπει να μελετάται και αναλύεται βάσει αυτού. Η υγεία είναι ο κατεξοχήν κλάδος συνεργασίας μεταξύ οργανισμών π.χ. ένας ασθενής από τη Ρόδο θα μεταβεί σε νοσοκομείο της Αθήνας για μία θεραπεία. Θα πρέπει το σύστημα να μπορεί να προσαρμόζεται στο γεγονός της μετακίνησης των ασθενών και να μπορέσει να το διαχειριστεί με βέλτιστο τρόπο.
Η συλλογή στοιχείων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν μελλοντικά από την ηγεσία του υπουργείου για την δημιουργία ενός χάρτη αναγκών εκτάκτων περιστατικών ή περιοχών υψηλού κινδύνου αποτελεί μία βασική εργασία. Είναι πολύ σημαντική η συλλογή τέτοιων στοιχείων από πολλές διαφορετικές πηγές π.χ. τροχαία γιατί πολλά από τα έκτακτα περιστατικά μπορούν να προληφθούν με απλά μέσα. Η πρόληψη λοιπόν αποτελεί ένα μέσο αντιμετώπισης των εκτάκτων περιστατικών. Λύση δεν είναι μόνο η δημιουργία μονάδων εντατικής θεραπείας σε κάθε πόλη. Αντίθετα εκτιμούμε ότι αυτό θα ήταν μη ορθολογική κατανάλωση πόρων.
Στόχος 2: Προετοιμασία των διαδικασιών για την εγκατάσταση νέων συστημάτων πληροφορικής με στόχο την δημιουργία ηλεκτρονικού συστήματος διασύνδεσης των διαφόρων τμημάτων του ιδίου νοσοκομείου όπως επίσης και μεταξύ άλλων νοσοκομειακών μονάδων. Ο παράλληλος στόχος είναι η δρομολόγηση των διαδικασιών για την δημιουργία σύγχρονου συστήματος ενδονοσοκομειακής βάσης δεδομένων
Η εργασία της ομάδας για την επίτευξη του στόχου 1 θα χρησιμοποιηθεί και για την επίτευξη του στόχου 2. Αφενός η εμπειρία μας στα Πληροφοριακά Συστήματα Νοσοκομείων και αφ’ ετέρου ο μηχανισμός αξιολόγησης και διαχείρισης που θα δημιουργηθεί θα βοηθήσει στην μελέτη των αναγκών και στην συλλογή δεδομένων που θα βοηθήσουν στο μέλλον την Ηγεσία και τα στελέχη του Υπουργείου να μπορέσουν να αξιολογήσουν λύσεις πληροφορικής που προτείνονται ή για το πως πρέπει να είναι μία λύση πληροφορικής για μία μονάδα υγείας.
Η ηλεκτρονική διασύνδεση αφορά σε τομείς όπως οικονομικά, προγραμματισμός, θεραπείες, προληπτικά μέτρα, στρατηγικές, πρακτικές, επιδημιολογικές έρευνες, ανταλλαγή εγγράφων, επικοινωνία, ενημέρωση, εκπαίδευση, γνωμάτευση κλπ. Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί στη διασύνδεση των μονάδων υγείας με τις πρωτοβάθμιες μονάδες υγείας (Κέντρα Υγείας και Αγροτικά Ιατρεία). Η εμπειρία της ομάδας από την κατασκευή Πληροφορικών Συστημάτων που υποστηρίζουν όλο το σύστημα Υγείας δηλαδή από το Κέντρο Υγείας μέχρι τη Μονάδα Υγείας θα βοηθήσει τις μονάδες υγείας να προσαρμοστούν στις Τεχνολογίες της Πληροφορικής. Επίσης η ομάδα θα μελετήσει και θα προδιαγράψει την επέκταση της αλυσίδας υπηρεσιών υγείας προς τους ασθενείς και τις Κεντρικές υπηρεσίες του υπουργείου Υγείας.
Η νέα τάση είναι πέρα από τα πληροφορικά συστήματα των νοσοκομείων, τα οποία διαχειρίζονται πληροφορίες μίας μονάδας υγείας να δημιουργηθούν πληροφορικά συστήματα διαχείρισης ενός συστήματος υγείας όπου οι Κεντρικές υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας μπορούν και διασυνδέονται με τις μονάδες υγείας (πρωτοβάθμιες ή δευτεροβάθμιες, περιφερειακές ή κεντρικές, αστικές ή αγροτικές) για το καλύτερο συντονισμό της παροχής των υπηρεσιών υγείας. Ο μηχανισμός υποστήριξης που θα δημιουργήσει η ομάδα θα παρουσιάσει στους «βασικούς παίκτες» των υπηρεσιών υγείας το τρόπο ηλεκτρονικής διασύνδεσης και συνεργασίας. Δηλαδή η μεθοδολογία και ο μηχανισμός που εφαρμόζει η ομάδα ς είναι μία μικρογραφία ενός συστήματος διαχείρισης Συστημάτων Υγείας άρα η εμπειρία θα είναι πολύτιμη για την κατανόηση των αναγκών και προδιαγραφής των απαιτήσεων.
Στόχος 3: Παροχή τεχνογνωσίας και επεξεργασία μεθοδολογίας για την βελτίωση της αποδοτικότητας του προσωπικού μέσω εφαρμογής σύγχρονων μεθόδων διοίκησης και διαχειρίσεις ανθρώπινων πόρων
Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην παρουσίαση (όχι απλά την θεωρητική αναφορά αλλά την πρακτική αναφορά) της συνεχούς αξιολόγησης ως μέσω αύξησης της αποδοτικότητας. Δεν θα πρέπει να γίνουν λάθη όπως δημιουργία δεικτών χωρίς την συμμετοχή των εκπροσώπων των εργαζομένων – που γνωρίζουν ποια είναι τα προβλήματα της μονάδας υγείας και πως τα αντιμετωπίζουν. Όχι δηλαδή στείρα αντιγραφή δεικτών από τη βιβλιογραφία αλλά σταδιακή μελέτη και ανάλυση των στοιχείων για την δημιουργία ρεαλιστικών δεικτών. Οι ρεαλιστικοί δείκτες μπορούν να αποτελέσουν μία βάση πάνω στην οποία ειδικοί μηχανισμοί κινήτρων και επιβράβευσης της αποδοτικότητας μπορούν να εφαρμοστούν. Η συμμετοχή και η ανοικτή πρόσβαση δημιουργεί συνθήκες εμπιστοσύνης και αλλαγής της κουλτούρας και να ενισχύσει τη δυνατότητα πρόσβασης στα δεδομένα αξιολόγησης και παρακολούθησης των υπηρεσιών υγείας .
Επίσης, η κωδικοποίηση διαδικασιών, λειτουργιών, προβλημάτων κλπ μέσω του σχεδιασμού του συστήματος αξιολόγησης και διαχείρισης θα βοηθήσει στην καλύτερη πλοήγηση και χρήση των αποτελεσμάτων της εργασίας μας. Η παραγωγή μόνο μίας τελικής μελέτης δεν είναι λύση και ότι απαιτείται κάτι πιο δυναμικό, ειδικά σε ένα τομέα όπως αυτό της υγείας όπου οι αλλαγές και οι γνώσεις γίνονται σε καθημερινό επίπεδο .Το περιβάλλον της υγείας είναι απολύτως δυναμικό.
(συνεχίζεται)
Ειδική Ανάλυση της μεθοδολογίας, των δραστηριοτήτων και των παραδοτέων
Η μεθοδολογία μας βασίζεται στην δημιουργία ενός υποστηρικτικού μηχανισμού υποστήριξης αποφάσεων για την εφαρμογή της Μεταρρύθμισης στην Υγεία, ο οποίος βασίζεται:
Α) σε ένα μηχανισμό συνεχούς αξιολόγησης
Β) σε ένα μηχανισμό υποστήριξης της διαχείρισης της Μεταρρύθμισης
Γ) σε ένα μηχανισμό Διάγνωσης και Κατανομής των Καλών Πρακτικών και της οργανωτικής ή λειτουργικής γνώσης του συστήματος (Benchmarking)
Η καινοτομία της μεθοδολογίας και η βασικότεροι διαφοροποίηση από τις υπόλοιπες μεθοδολογίες είναι η ενοποίηση και ολοκλήρωση όλων των παραπάνω μηχανισμών. Η ολοκλήρωση και ενοποίηση επιτυγχάνεται μέσω του ειδικού εργαλείου λογισμικού. Δηλαδή η Ομάδα χρησιμοποιεί Ένα σύστημα για την αξιολόγηση, την διαχείριση και την ανταλλαγή των αποτελεσμάτων. Η αξία του ενός ενιαίου και ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης της Μεταρρύθμισης είναι η εξής:
Μία πολυπληθής ομάδα (στελεχών και εμπειρογνωμόνων) δεν μπορεί από μόνη της να καταφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα αν δεν συνεργαστεί πολύ αποδοτικά και αποτελεσματικά με τις υπάρχουσες υπηρεσίες και το έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό του Υπουργείου Υγείας και των Μονάδων Υγείας. Η Task Force θα πρέπει να καταφέρει μέσα σε 3 μήνες αρχικά και για 8 μήνες ανά μονάδα υγείας να ενσωματωθεί στην ομάδα που λειτουργεί την μονάδα υγείας. Δεν πρέπει να θεωρηθεί ως ξένο σώμα ούτε ως οι Μεσσίες. Δεδομένης της καχυποψίας και αντίδρασης των ανθρώπων στην αλλαγή κατανοούμε ότι η δημιουργία ενός κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ της Task Force και του ανθρώπινου δυναμικού των μονάδων υγείας ή του Υπουργείου Υγείας είναι απαραίτητη.
Η συνεργασία όμως μεταξύ των ομάδων στηρίζεται πάνω στην ανταλλαγή πληροφορίας – δηλαδή στην δημιουργία ενός πρωτόκολλου συνεργασία, συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι όλοι οι «βασικοί παίκτες» θα πρέπει να μπορούν να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα και στις πληροφορίες της Task Force. Με τον όρο «Βασικοί Παίκτες» εννοούμε όλους αυτούς για τους οποίους και στους οποίους γίνεται η μεταρρύθμιση, δηλαδή εργαζομένους στο Σύστημα Υγείας και Πολίτες. Ιδιαίτερη μνεία κάνω για την ανάγκη συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών με όλους τους συνδικαλιστικούς φορείς (πλειοψηφία και αντιπολίτευση).
Αν η Task Force χρησιμοποιεί άλλο εργαλείο για την διαχείριση της μεταρρύθμισης δηλαδή για τη συλλογή και ανάλυση στοιχείων για την πορεία της μεταρρύθμισης και άλλο εργαλείο για την αξιολόγηση της μεταρρύθμισης και άλλο εργαλείο για την ανταλλαγή και εφαρμογή της γνώσης που γεννήθηκε (benchmarking) τότε το ανθρώπινο δυναμικό του συστήματος υγείας που θα συνεργαστεί με την Task Force θα πρέπει να μάθει να χρησιμοποιεί 3 διαφορετικά συστήματα συλλογής και ανάλυσης δεδομένων.
Η περίπτωση αυτή σημαίνει αποτυχία του έργου. Η Task Force είναι μία ομάδα που μετακινείται από μονάδα υγείας σε μονάδα υγείας. Αυτό σημαίνει ότι όταν «ολοκληρώνει» το έργο της σε μία μονάδα υγείας και μεταβαίνει σε μία νέα μονάδα υγείας δεν θα πρέπει να αποκόπτεται από την πρώτη μονάδα γιατί μέσα σε 8 μήνες δεν μπορεί να επιτευχθεί οργανωτική αλλαγή – δηλαδή αλλαγή κουλτούρας. Αν η Task Force δεν έχει ένα μηχανισμό συνεργασίας με όλες τις μονάδες υγείας που συνεργάζεται πως θα μπορέσει να τις συντονίσει και να τις υποστηρίξει;
Η διαφορά της μελέτης από την δυναμική έκθεση είναι ότι η μελέτη αφορά σε μία δεδομένη χρονική στιγμή, ενώ η δυναμική έκθεση αφορά σε ένα χρονικό συνεχές. Αυτή η προσέγγιση είναι απαραίτητη γιατί τα πάντα αλλάζουν. Οι άνθρωποι όμως που λαμβάνουν αποφάσεις θα πρέπει να έχουν την πιο σύγχρονη εικόνα για το σύστημα υγείας ή τη μονάδα υγείας. Αυτό δεν γίνεται με την παραγωγή μελετών. Χρειάζονται πιο δυναμικά συστήματα παρουσίασης της γνώσης.
Η Task Force σε κάθε μονάδα υγείας θα δημιουργεί τις κατάλληλες συνεργασίες – με τους κατάλληλους ανθρώπους για την εισαγωγή στοιχείων που θα περιγράφουν ότι χρειάζεται να γνωρίζουμε για κάθε μονάδα ή υπηρεσία. Οι πληροφορίες αυτές θα εμφανίζονται στη οθόνη ενός διευθυντή της μονάδας υγείας ή του συνδικαλιστή ως διαγράμματα και ως δομημένες εκθέσεις π.χ. τα παράπονα ή προβλήματα των εργαζομένων ή των ασθενών, τα λειτουργικά προβλήματα της μονάδας, η κίνηση της μονάδας, η κατανάλωση φαρμάκων σε μία πτέρυγα της μονάδας κλπ. Αντίστοιχα όμως σε κεντρικό επίπεδο αυτά τα στοιχεία θα συλλέγονται από τα στελέχη της Task Force και τις κεντρικές υπηρεσίες του Υπουργείου για τη ανάλυση και λήψη αποφάσεων ή σχεδιασμού στρατηγικής υλοποίησης.
i. Αντικείμενα αξιολόγησης
ii. Αξιολογητές
iii. Επίπεδα Αξιολόγησης
iv. Διαστάσεις Αξιολόγησης
v. Δείκτες αξιολόγησης
vi. Κριτήρια Αξιολόγησης
vii. Ερωτηματολόγια αξιολόγησης
i. Αντικείμενα Διαχείρισης
ii. Επίπεδα διαχείρισης
iii. Δείκτες Διαχείρισης
Bravenet Blog 
Blog Community
Get a Free Blog
Manage your Blog
